Από τότε που ολοκλήρωσα τον κύκλο μου στη δημόσια εκπαίδευση, εκπαιδεύω κυρίως ενήλικες, σε ζητήματα περιεκτικής σεξουαλικής αγωγής. Οι εκπαιδευόμενες και οι εκπαιδευόμενοι προέρχονται από διαφορετικούς επαγγελματικούς χώρους και έχουν διακριτούς ρόλους σε σχέση με τα παιδιά και τους εφήβους. Μπορεί να είναι εκπαιδευτικοί, γονείς, κηδεμόνες, φροντιστές ή ειδικοί. Οι εμπειρίες, η αλληλεπίδραση, η ποικιλία οπτικών που αποκτώ είναι πολύτιμα. Η επαφή στο πεδίο με μαθήτριες και μαθητές όμως έχει άλλη ομορφιά. Η γκάμα της θεματολογίας της περιεκτικής σεξουαλικής αγωγής είναι τεράστια και έτσι είχα την τύχη να προσκληθώ για την υλοποίηση παρέμβασης σε εφήβους με θέμα την ενδοοικογενειακή βία. Επέλεξα να σχεδιάσω ένα εργαστήριο με τον τίτλο «Αισθάνομαι ασφαλής σπίτι μου»
Αποφεύγω την παραδοσιακή προσέγγιση, η οποία αφορά σε διαλέξεις, επίδειξη οπτικο-ακουστικού υλικού, διανομή φυλλαδίων, τοιχοκόλληση αφισών καθώς και την προτροπή για αναζήτηση πληροφοριών στο Διαδίκτυο. Συνήθως τα περιλαμβάνω συνδυαστικά με βιωματικές μεθόδους αλληλεπίδρασης, οι οποίες κατέχουν πρωταρχικό ρόλο στις εκπαιδεύσεις μου. Το «Αισθάνομαι ασφαλής σπίτι μου» βασίζεται σε ένα αληθινό περιστατικό ενδοοικογενειακής βίας, διανθισμένο με κατασκευασμένα στοιχεία για χάρη της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Τη διευκρίνιση την παραθέτω γιατί ερωτήθηκα από μαθήτριες και μαθητές. Ακολούθησα τη διεργασία ομάδας. Το περιστατικό μοιράστηκε σε μικρές ομάδες μαθητριών και μαθητών, με την κάθε ομάδα να έχει κάποια σχετικά με αυτό ερωτήματα να επεξεργαστεί. Επιστρέφοντας στην ολομέλεια παρουσίαζε η/ο εκπρόσωπος κάθε ομάδας τα όσα συζητήθηκαν μέσα σε αυτές.
Το ζήτημα προσεγγίστηκε σφαιρικά και με σεβασμό στο τι έφερναν οι ομάδες στην ολομέλεια. Υπήρχαν βασικοί άξονες αλλά όπως πάντα οι νέοι άνθρωποι φωτίζουν και άλλες παραμέτρους. Τονίστηκε το ότι η ενδοοικογενειακή βία μπαίνει κάτω από την ομπρέλα της έμφυλης βίας που πραγματοποιείται και σε εξωτερικούς χώρους. Παρουσιάστηκαν οι πιθανές μορφές της ενδοοικογενειακής βίας. Αναγνωρίστηκε εύκολα η σωματική και η λεκτική. Λιγότερο η συναισθηματική, η ψυχολογική και η οικονομική. Η πολιτιστική, όπως ο γάμος σε μικρή ηλικία (πχ Ρομά), ο ακρωτηριασμός γυναικείων γεννητικών οργάνων δεν ήταν ορατή. Είδαμε ποια άτομα μπορεί να ασκήσουν βία μέσα στην οικογένεια και ποια άτομα μπορεί να τη δεχτούν. Δεν έγινε άμεσα αντιληπτό ότι θύματα ενδοοικογενειακής βίας πέρα από τις γυναίκες και τα παιδιά μπορεί να είναι ηλικιωμένα, ΑΜΕΑ ή ΛΟΑΤΚΙ+ άτομα και άνδρες. Στις αιτίες παρουσίας του φαινομένου επισημάνθηκε η τοποθέτηση των φύλων σε άκαμπτους ρόλους, η επιθυμία για διατήρηση δύναμης και ελέγχου, η έλλειψη ευαισθητοποίησης σε ζητήματα ισότητας φύλων, ανθρώπινων δικαιωμάτων και άγνοιας εργαλείων για τη μη βίαιη επίλυση συγκρούσεων. Αναφέρθηκε η συχνότητα του φαινομένου και οι συνέπειες. Δόθηκαν ιδέες για το πώς και από πού θα ζητήσουν βοήθεια είτε για τον εαυτό τους είτε για φίλες ή φίλους τους. Συζητηθήκαν οι επικρατούσες –δυστυχώς ακόμα- αντιλήψεις ότι κρατάμε μυστικό το τι συμβαίνει σπίτι και ότι δεν εμπλεκόμαστε με τέτοια θέματα γιατί φοβόμαστε το τι μπορεί να πάθουμε. Επισημάνθηκε ότι σαν ενεργοί πολίτες παίρνουμε θέση με την προϋπόθεση της ασφάλειας. Έγιναν προτάσεις για την ευαισθητοποίηση των μελών της σχολικής κοινότητας, μαθήτριες και μαθητές, εκπαιδευτικούς, γονείς και κηδεμόνες, φροντιστές. Μερικές ήταν: διοργάνωση ημερίδων, υλοποίηση προγραμμάτων, δημοσίευση σχετικών άρθρων στο σχολικό δίκτυο, προσθήκη συγκεκριμένης υποενότητας στα Εργαστήρια Δεξιοτήτων.
Καταλήξαμε ότι είναι σημαντικό να θυμόμαστε πως σε όλα τα άτομα αξίζει να χαμογελούν κάθε μέρα και όχι να ζουν μέσα στον φόβο! Με δεδομένη μάλιστα την πρόσφατη επικαιρότητα που ακόμα και στο ελληνικό κοινοβούλιο παρουσιάζονται σεξιστικές και πατριαρχικές αντιλήψεις και συμπεριφορές, βασικά γενεσιουργά αίτια της ενδοοικογενειακής βίας, η αναγκαιότητα ποικίλων σχετικών παρεμβάσεων είναι επιτακτική.